Skanowanie laserowe zabytków
Precyzyjna dokumentacja i cyfrowa ochrona dziedzictwa
Ochrona dziedzictwa kulturowego wymaga zastosowania najbardziej zaawansowanych i, co kluczowe, bezinwazyjnych metod pomiarowych. Skanowanie laserowe zabytków to obecnie standard w profesjonalnej inwentaryzacji obiektów historycznych, pozwalający na stworzenie kompletnej i milimetrowo dokładnej kopii cyfrowej budowli. W 3Deling wykorzystujemy naziemny skaning laserowy (TLS), aby dostarczyć architektom, konserwatorom i historykom danych, których pozyskanie tradycyjnymi metodami byłoby niemożliwe lub obarczone dużym ryzykiem błędu.
Skanowanie laserowe obiektów zabytkowych – technologia w służbie historii
W przeciwieństwie do klasycznych pomiarów geodezyjnych, skanowanie laserowe obiektów zabytkowych jest procesem całkowicie bezdotykowym. Dzięki zastosowaniu skanerów najwyższej klasy, takich jak Z+F Imager czy Riegl VZ-400, rejestrujemy miliardy punktów, z których każdy posiada precyzyjne współrzędne XYZ oraz informację o intensywności odbicia wiązki lasera. Pozwala to na odwzorowanie geometrii obiektu z dokładnością do 1 mm.
Powstała w wyniku skanowania chmura punktów stanowi wiarygodną podstawę do oceny stanu zachowania obiektu. Umożliwia ona wykrycie subtelnych ugięć stropów, skręceń konstrukcji drewnianych czy odkształceń murów, które często pozostają niewidoczne dla oka podczas tradycyjnych metod pomiarowych. Taka baza danych pozwala na wielokrotne powracanie do obiektu w świecie wirtualnym bez konieczności ponownych wizyt terenowych i rozstawiania rusztowań.
Dokumentacja CAD i modele MESH dla detali architektonicznych
Obiekty historyczne charakteryzują się niezwykle złożoną formą i bogatym zdobnictwem. Tradycyjne rysunki 2D często upraszczają te detale, tracąc cenne informacje. Nasza oferta obejmuje generowanie bardzo szczegółowej dokumentacji CAD (rzuty, przekroje, rysunki elewacji) na podstawie danych ze skaningu laserowego.
Dla najbardziej nieregularnych i skomplikowanych powierzchni, takich jak rzeźby, płaskorzeźby czy detale snycerskie, tworzymy modele MESH 3D. Są to modele siatkowe, które wiernie oddają każdy centymetr kwadratowy zabytkowej materii, stanowiąc idealną bazę do prac rekonstrukcyjnych oraz cyfrowej dokumentacji obiektów zabytkowych.
Fotogrametria 3D i ortofotoplany wysokiej rozdzielczości
W inwentaryzacji konserwatorskiej kluczową rolę odgrywa wizualna warstwa obiektu. Łącząc dane ze skanowania z fotografią cyfrową wysokiej jakości, oferujemy usługę, jaką jest fotogrametria 3D. Pozwala ona na generowanie ortofotoplanów – metrycznych zdjęć o wysokiej rozdzielczości, które zachowują rzeczywiste barwy i tekstury zabytkowych elewacji czy polichromii.
Technika ta, określana również jako fotogrametria dziedzictwa kulturowego, jest niezastąpiona przy inwentaryzacji malowideł ściennych, mozaik oraz skomplikowanych fasad budynków sakralnych i pałacowych. Dzięki niej konserwatorzy zyskują podkład o najwyższej wiarygodności metrycznej, na którym mogą precyzyjnie nanosić mapy zniszczeń i planować zabiegi restauratorskie.
PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA OBEJMUJĄ:
inwentaryzacje architektoniczne obiektów zabytkowych i historycznych
Dokumentację detali architektonicznych oraz elementów dekoracyjnych
Przygotowanie danych do prac konserwatorskich i restauratorskich
Przygotowanie danych do modeli HBIM i zarządzania obiektem
Wdrażanie standardu BIM w konserwacji zabytków (HBIM)
Nowoczesne zarządzanie procesem rewitalizacji coraz częściej opiera się na modelowaniu informacji o budynku. W 3Deling przetwarzamy dane z inwentaryzacji as-built na inteligentne modele BIM, pracując głównie w środowiskach Autodesk Revit oraz Bentley AECOsim.
Stworzenie modelu HBIM (Heritage Building Information Modeling) pozwala na scentralizowanie wszystkich danych o obiekcie – od jego geometrii, przez strukturę materiałową, aż po historię wcześniejszych napraw i renowacji. Model ten ułatwia również prowadzenie analiz, takich jak detekcja kolizji podczas projektowania nowych instalacji w zabytkowych wnętrzach, co chroni historyczną tkankę przed przypadkowym uszkodzeniem.
Wirtualne spacery i interaktywne zwiedzanie (PanoTours)
Zdigitalizowany zabytek może służyć nie tylko inżynierom, ale i szerokiej publiczności. Na podstawie pozyskanych panoram tworzymy wirtualne spacery i interaktywne wycieczki (PanoTours), które umożliwiają zdalne zwiedzanie obiektów z dowolnego miejsca na świecie.
Jednym z najbardziej zaawansowanych projektów tego typu zrealizowanych przez 3Deling jest wieloletni program digitalizacji dziedzictwa UNESCO, obejmujący obiekty sakralne i historyczne w południowej Polsce. Projekt realizowany był w latach 2017–2024 i obejmował kolejne edycje digitalizacji obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W ramach jego realizacji przeprowadziliśmy kompleksowe skanowanie laserowe oraz opracowanie modeli 3D dla kilkudziesięciu obiektów, w tym drewnianych kościołów, cerkwi oraz zabytków architektury miejskiej.
Zakres prac realizowanych przez 3Deling obejmował m.in.:
- precyzyjne skanowanie laserowe obiektów i ich wyposażenia
- opracowanie zaawansowanych modeli siatkowych
- tworzenie ortofotoplanów i dokumentacji cyfrowej
- przygotowanie materiałów wizualnych i interaktywnych prezentacji
Efektem projektu jest rozbudowana platforma internetowa umożliwiająca interaktywne zwiedzanie zdigitalizowanych obiektów, wzbogacona o warstwę dźwiękową, audiodeskrypcję oraz treści edukacyjne. Projekt był realizowany we współpracy m.in. z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie oraz instytucjami kultury i dziedzictwa narodowego.
Oprócz rozwiązań skierowanych do szerokiej publiczności oferujemy również narzędzia dla specjalistów pracujących na danych pomiarowych.
WebPano – platforma do pracy na danych 3D
Dla profesjonalistów dedykujemy nasz autorski serwis WebPano. Jest to platforma online, która pozwala na udostępnianie chmur punktów i modeli 3D w przeglądarce internetowej. Dzięki temu zespół projektowy może wspólnie analizować obiekt, dodawać adnotacje, załączać dokumenty oraz wykonywać pomocnicze pomiary bez instalowania specjalistycznego oprogramowania CAD.
Dlaczego 3Deling?
Realizując skanowanie laserowe zabytków, kładziemy szczególny nacisk na jakość i wiarygodność pozyskiwanych danych. Pracujemy w oparciu o system zarządzania jakością zgodny z normą ISO 9001:2015, co oznacza pracę według ustalonych procedur oraz kontrolę jakości na każdym etapie realizacji.
Jesteśmy polską firmą z niemal 20-letnim doświadczeniem i bogatym portfolio projektów międzynarodowych. Nasz zespół liczy ponad 60 specjalistów, co pozwala nam sprawnie realizować również złożone inwentaryzacje obiektów o wysokiej wartości historycznej i kulturowej.
Zapewniamy pełne ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej oraz stosujemy wysokie standardy ochrony danych, dostosowane do wymagań projektów o szczególnym znaczeniu historycznym.
